Merkezi Kazakistan’ın başkenti Nursultan’da bulunan Uluslararası Türk Akademisi, Türk dünyasında Türk dili, Türk edebiyatı, Türk tarihi, Türk arkeolojisi, Türk sanatı, Türk halk bilimi, Türk musikisi, Türk kültür ve uygarlığı… ile ilgili bilimsel araştırma ve incelemeler yapmak ve elde edilen bilgi, bulgu ve belgeleri bilim dünyasıyla ve dünya kamuoyuyla paylaşmak amacıyla kurulmuştur.

Uluslararası Türk Akademisi tarafından bir süreden beri Orta Asya’nın farklı bölgelerinde yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazılar yapılmaktadır. Uluslararası Türk Akademisi, bu kazılardan birini de 2019 yılından beri Moğolistan Arkeoloji Enstitüsü ile birlikte Moğolistan’ın Arhangaí bölgesinde (Nomgon’da) Köktürk Dönemi’ne ait bir anıt mezar kompleksinde gerçekleştirmektedir.

Kazak-Moğol Bilim Heyeti tarafından 2022 yılının Ağustos ayında yapılan kazı çalışmalarında söz konusu anıt mezar kompleksinde yer alan sunak taşı, heykeller, balballar ve 12 satırdan oluşan Köktürk harfli bir yazıtın baş tarafına ait parça ortaya çıkarılmıştır.

Kazak-Moğol Bilim Heyeti tarafından 24 Ağustos 2022 tarihinde Moğolistan’ın başkenti Ulaanbaatar’da yapılan basın toplantısında “kazıda ortaya çıkarılan eserlerden ve yazıttaki bazı sözcüklerden (Kutlug Kagan, Türük, Tengri, Tümen…) hareketle anıt mezar kompleksinin ve yazıtın (Bilge Kağan’ın ve Köl Tigin’in babaları, II. Köktürk Kağanlığı’nın kurucusu) Kutluk İlteriş Kağan’a ait olduğu görüşü” kamuoyuyla paylaşılmıştır.

Yazıta ait diğer parçaların da ortaya çıkarılmasıyla Nomgon’daki Köktürk Dönemi’ne ait anıt mezar kompleksinde bulunanlar hakkında çok daha geniş bilgilere sahip olunacak ve Köktürk harfli yazıtın kime ait olduğu da kesinlik kazanacaktır.

Bu anlamlı ve önemli çalışmalarından dolayı Uluslararası Türk Akademisini, Moğolistan Arkeoloji Enstitüsünü ve Kazak-Moğol Bilim Heyetini kutluyor; başarılarının devamını diliyoruz.

 

Kaynak: Uluslararası Türk Akademisinin Büyük Başarısı – Türk Dil Kurumu (tdk.gov.tr)


29 Ağustos 2022